વન્સ મોર ...

ક્યારેક તો પડદો પડશે જ
આ તખ્તા ઉપર.
નથી લેશમાત્ર પણ ઉતાવળ
કે ઈંતેજારી એના પડવાની.
હા,
જરા કુતૂહલ ખરું કે
ખેલ કેવો ભજ્વ્યો.
જાણવાની તાલાવેલી પણ ખરી કે
"વન્સ મોર" મળશે ખરો?

દ્વિધામાં પડ્યો:
"વન્સ મોર" મળે તો પણ એ
માત્ર વિવેકસૂચક હશે
કે
નર્યા શોરબકોર સાથે?

ત્યાં,
કાનમાં કંઈક ગુસપુસીનો અણસાર થયો.

સહેજ ડોકી ફેરવીને જોઉં
તો, ઊભા હતા
અર્જુનના એ પરમ સૂત્રધાર ...

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

લઘુ કાવ્યો

"ખાધું, પીધું, અને રાજ કર્યું"
એ
એક આશાવાદીને,
વીજળીના તાર પર બેસીને
સંવનન કરતાં બે પારેવાંને જોઈને
આવેલો વિચાર ...


---

જો
અંતરમાં એકાદી તરજ ગૂંજશે
તો,
અને ત્યારે જ,
એ સંગીન સત્ય સમજાશે
કે
જિંદગી એક મહેરબાન મહેફિલ છે ...


---

વર્ષોથી ઊંડે દટાઈ રહેલા પથ્થરો
તરસના સોસથી
સહેજે પીડાય નહીં
એની ચિંતા
વાદળને અને ધરતીને.
હંમેશ.
એટલે જ વાદળને વરસવાની
અને ધરતીને શોષવાની આદત પડી ગઈ છે ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર

અત્તર

તને ઊંચકી લેવા માટે
એકાદા શબ્દનો પણ આશરો લીધા વિના
મને મીણ બનાવી દેતી
તારા લંબાવેલા હાથની એ તાલાવેલી ...
નાનકડી ખંજની કંડારીત
તારા મુખને મુખારવિંદ બનાવતું
તારું લખલૂટ એ સ્મિત ...
ક્યારેક નિર્દોષ મસ્તીએ ચઢતા
નશીલા અટ્ટહાસ્યને સાથ દેતી
તારી કર્ણપ્રિય એ ચિચિયારીઓ ...
અને
પેલા પ્લાસ્ટિક્ના ડબલાના
કે ચીંથરાના જિરાફના ખજાનાને માણતી
તારી એ અમીરી ...

એ બધું
મારે તો એક શીશીમાં ભરી દેવું છે
એનું પૂમડું બનાવવું છે ...

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

એકદમ

એકદમ,
વસંતની જાણે આજ વેણુ વાગી
ફૂલના છોડ પર કળી લાગી
વ્રુક્ષની ડાળીએ કૂંપળ ફૂટી.

એકદમ,
વર્ષાએ ધરતીને વ્હાલેથી ધોઈ
સૂરજની નવતર એક કિરણી ડોકઈ
મેઘધનુની નવલી રંગોળી થઈ.

એક્દમ,
આશા જાગી
અભિલાષા ગાજી.

એકદમ?
ના, ના
એકદમ નહીં.
દિવસો, દિવસો, અને દિવસો સુધી
જતન કરી કરીને કૂખે ઘેલી
એક જનનીને હેતની હેલી આવી
અને સાચે જ
એક્દમ
વસંતની આજે વેણુ વાગી ...

--ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

વસંત

પાનખરે ખરેલા પાનને
પવનના હળવા ઝોકમાં ઊડતું જોયું
તો યે
મને વસંત યાદ આવી ...

પાનખરે ખરેલા પાનને
પવનના હળવા ઝોકમાં ઊડતું જોયું
એટલે જ
મને વસંત યાદ આવી ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

બોન્સાઈ

મને કબીરવડ કહીને લોક ખંધું હસે છે ...

સાચે જ
બે મૂઠેરી માટોડીમાંયે
શોધવા મુશ્કેલ પડે એ મૂળિયાં
પાતાળ સુધી પહોંચતાં નથી,
મારી ઝીણકી પત્તીઓની નીચે
કોઈ ગોવાળિયાને વિસામો નથી,
મારી નાનકડી ડાળખીમાં
કોઈ તરવરતી ખિસકોલીને
ટેકવવાનું જોર નથી ...

પણ
નથી હિમ, નહીં ઠરવાનું
નથી વરસાદ, નહીં ભીંજવાનું
નથી તડકો, નહીં બળવાનું
નથી કરવત, નહીં ડરવાનું:
વળી,
મનના માહોલમાં નિજાનંદે મ્હાલવાનું!

અને,
કબીરવડને યાદ કરીને, બસ, જરા મલકી લેવાનું ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

ઉત્સવ

કાજળના ડાઘને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
હળદીનો વારો આજ આવ્યો હોજી,
પરીઓની વાતને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
સાચા અવસરનો આજ ઊત્સવ હોજી!

ઢીંગલી વાઘાને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
ચૂંદડી વિંટળાય આજ હેતની હોજી,
હોળી પચરંગને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
સેંથી સિંદૂર લાલ લાગવું હોજી!

કોરી એ કાંડીને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
રણકાતી ચૂડીઓથી શોભવું હોજી,
કાલી એ બોલીને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
મંગળ અષ્ટકને આજ ગૂંજવું હોજી!

કોટી વળગ્યા હાથને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
વરમાળનો વારો આજ આવ્યો હોજી,
પારણાંની દોરને કોઈ કહોને, કોઈ કહોને
હાથ જરા બદલાય તો ખમજો હોજી!

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

કેટલી જલદી

ધીમી ધીમી
પા પા પગલી
કેટલી જલદી સપ્તપદી થઈ!
અને
પેલી જલદી ઘૂમતી ફેરફુદરડી
ધીરે ધીરે
અગ્નિફેરે ફરતી થઈ.

કાલી ભાષા
કેટલી જલદી
પ્રીતના ગીતે ગૂંજતી થઈ,
અને
ઢીંગલીવાઘા
સજતી જલદી
પાનેતરમાં ઢીંગલી થઈ.

ઘોડોઘોડો
હાથચાબૂકે
માંડવે જલદી ઠાવકી થઈ,
અને
ઘર ઘર રમતી
નાની છોકરી
આંખભીની એક રાણી થઈ.

--ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

મંગળમંદિર

મા,
એમ તો ઘણીયે વાર
તમે આમ સુતા છો.
પણ આજે
આ ઝગમગતો દીવો
કે
આ રામધૂન
તમારી ઊંઘમાં ખલેલ નથી પહોંચાડતા?
લાગે છે
ઘાટ પર તો આજે પણ તમે જશો જ.
જો કે આમ જ, મીંચીં આંખે.
છેલ્લે છેલ્લે પણ, શાંતીથી, જાણે એ જ રટણ:
મારી ચિંતા ના કરશો.
મંગળમંદિરને રસ્તે હું ભૂલી નહીં પડું ...

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

વિયોગ

મા,
વર્ષો વીતી ગયાં તમારી ખુરશી ખાલી પડે
ને માળાના મણકા પર તમારો હાથ ફરે:
પણ
હજીયે રોજ તમને માળા ફેરવતા જોઉં છું.
તમારી દુનિયાના ધબકારાના ઓડકાર
શ્વાસમાં સમાવી લેવાનો નિત્યક્રમ જાળવવા
ન્હાઈને ઓટલે એ જ ખુરશીમાં તમને બેસતા પણ રોજ જોઉં છું.
અને માળા ફેરવવા મંદિરમાં જ બેસવું જરૂરી નથી
એવા તમારા વ્યવહારુપણાની કદર પણ રોજ કરું છું.

વર્ષો પછી તમે નથી
પણ
ઓટલે સૂની પડેલી તમારી ખુરશી તોયે એમ જ છે.
માળા ફેરવવામાં તમને ગમતો ભંગ પાડતા
પેલો દૂધવાળો, પેલો શાકવાળો
અને શેરીમાં ઝાડુ ફેરવતી કંકુડી રોજ આવે છે.
બા આમ કહેતા ને બા તેમ બોલતા કહી
તમને યાદ કરે છે. હજીયે.

સૂનો પડેલો મણકો પણ
રોજ સોરાય છે:
માનો હાથ ફરે વર્ષો વીતી ગયાં ...

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન