હાઈકુ-૨

ઘાટ ઘડાયો
મારો, તારા હેતની
રૂ-હથોડીએ.

-----

કંકુના છાંટા
સુકાયા કંકોત્રીએ
રંગ એવો જ!

-----

હૂંફનો ધોધ
અકબંધ છાપરે
કેવો ભીંજાયો!

-----

ના મારી-તારી,
જોડાઈ ગઈ રેખાઓ
હસ્તમેળાપે ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

અહોભાગ્ય

રોજ તપતી
અને સુકાતી રેતીનો એક નાનકડો કણ.
જુએ છે રોજ
દરિયાની વિશાળ ભીનાશ.

દારિદ્રય નથી દુબાડી દેતું એને ક્ષોભમાં
દારિદ્રય નથી દુબાડી દેતું એને લોભમાં.

એની ગણત્રી છેઃ
એકાદું શીકર પણ મને ભીંજવી જાય
તો
બસ છે ...

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

લઘુ કાવ્યો (૩)

પરોઢનો સુનકાર કેટલો શાંત છે!
નથી લેશમાત્ર પણ મારી તૈયારી
શ્વાસના ઘોંઘાટને વહેતો કરી
એ શાંતિનો ભંગ કરવાની.

િદવસ આખ્ખો રાહ જોતો ઘૂરકી રહ્યો છેઃ
શ્વાસ, જરા ખમ્મા કરો
આ ચોઘડિયાની શાંતિને તમે પણ માણો ...


-----


મગરનાં આંસુ
સાવ ખોટાં
પોકળ શબ્દો જેવાં બોદાં.
પારખવાં સાવ સ્હેલાં.

સાચ્ચા આંસુને પામવા
હોય તો
જરા
આંખનું પગથિયું ઊતરવાની તકલીફ લો.


-----


છપ્પા-થપ્પાની રમતમાં
બંધ હોય છે દાવ દેનારની આંખો.
પણ
ઝાડની ડાળીઓમાં સંતાકૂકડી રમતા તો
સાવ ખુલ્લી હોય છે
ઓલા ચકલા અને ચકલીની આંખો.

એ રમતનું નામ શું હશે?


-----

-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

મારે તો ઃ

આગિયો બનવું છે
મારા અંધકારનો ઉપાય મારા જ હાથમાં ...

ઝરણું બનવું છે
અવરોધનમાંથી માર્ગ કાઢવો સાવ સહેલો ...

ખિસકોલી બનવું છે
સહજ થઈ પડે પડ્યા પછી ઉપર ચઢવાનું ...

મંદિરનો ઘંટ બનવું છે
વિસરાય નહીં ક્યારેય, નીસરેલો નાદ પાછો નથી ફરતો ...

આયનો બનવું છે
મતિ ના સૂઝે ખોટે રસ્તે દોરવાની, કોઈને પણ ...

તબલચીનો હાથ બનવું છે
જીવ સીંચી શકાય ચામડાના એક નિર્જીવ ટૂકડામાં ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન.

રંગરોગાન

લીલાછમ્મ પાંદડાંને દૂરદૂરથી સંભળાય છે
યમરાજનાં પાનખરપગલાં ...

પણ,
ગુપચુપ કફન ઓઢી લેવાને બદલે
મસ્તીએ ચઢે છે એ સમગ્ર જમાત
રહ્યાસહ્યા દિવસોમાં હોળી-ધુળેટીનો લ્હાવો લૂંટવા,
અને ઝગમગાવી મૂકે છે એમનું સમુહ અસ્તિત્વ.
બૂઝાતા દિવા જાણે પ્રજ્વળી ઊઠ્યા.

સમજવો હોય જો એ પાનખરી રંગોનો જાદુ
તો
એક અખતરો કરી જુઓ:
ટોળે વળો મેપલના બે-ચાર ઝાડનાં ઝૂંડ નીચે
સફેદ પોશાક પહેરીને, નખશિખ.

તરબોળ થઈ જશે એ ધોળુંધબ્બ મૌન
વિધવિધ રંગરોગાનનાં સૂરસંગીતમાં ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન.

હાઈકુ (૧)

કાગળહોડી
સઢ ઉકેલી, કેવી
જલદી ભાગી!

---

મનઆંખો તો
ખડકી નહીં પણ
આયખું માપે.

---

ઉમ્મર રાચે
હવે પગ ઝબોળી
શૈશવકાંઠે.

---

પંખી ભેગાં, આ
માળામાં કલરવ
જાણે આસવ.


---


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

જાગૃતિ

મારી એ જ શેરીની એ જ ધૂળ
કોડી-લખોટીઓના એ જ રણકાર
એ જ ભમરડા અને એમને ઘૂમાવતી જાળ
એ જ પતંગો, એ જ માંજો
લંગડી, સંતાકૂકડી, આટાપાટાની એ જ રમતો
ત્રણ લાકડીઓ ઠોકીને માની લીધેલા એ જ િક્રકેટના સ્ટમ્પસ ...

વર્ષો વીત્યાં
અરે, દાયકા વીત્યા.
એ બધાથી વિંટળાયેલો
એ બધામાં ખોવાયેલો
ઊભો છું હજીયે હું તો એમ જ,
અચલ.

તકલીફ ના લેશો મને ચૂંટીઓ ખણવાની.
હું જાગૃત છું,
સોએ સો ટકા ...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન.

શમણું

નીંદરને મારી મેં તો સાફસાફ કહી દીધું
મારું નમણું આ શમણું નહીં તોડ.

પહેલો દરવાજો જરા સાચવીને ખોલજે
મેહુલા ને મોરલાની જામી છે જોડ,
ભીંજઈ ભીંજઈ હું તો સ્નેહે તરબોળ
સાવન ને સાજનની લાગી છે હોડ. ... મારું શમણું નહીં તોડ. ...

બીજો દરવાજો જરા હળવે ટકોરજે
પ્રેમના મોડમાં હું પાડું કેમ ફોડ,
નીતરતા વ્હાલની ખુદ નજરું ઉતારતી
સ્હેજે નથી ઊગતા ઓલા સૂરજના કોડ. ... મારું શમણું નહીં તોડ ...

ત્રીજે દરવાજે હું તો ગાયબ થઈ લાગશે
સાતમે આકાશે લપઈ હૂંફાળી સોડ,
નશીલી નશીલી હું તો પિયુમાં ડૂલ
કિનખાબી સેજ, રાતરાણીના છોડ. ... મારું શમણું નહીં તોડ ...

નીંદરને મારી મેં તો સાફસાફ કહી દીધું
મારું નમણું આ શમણું નહીં તોડ.


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન

લઘુ કાવ્યો (૨)

ઘાસની લીલી પથારી
મને ખૂબ ગમે છે.
હવે
ક્યાંક એના ઉપર
મટોડીનો નાનકડો એક ઢાળ મારે બનાવવો છેઃ
એક લીલું ઓશિકું બનાવવા માટે ...
લીલાછમ આરામ માટે ...

-----

વસંતના એંધાણે
મલકતી મલકતી કૂંપળો
ડાળ પર જાગેલી કોયલને ચીડવે છેઃ
અમે પહેલા લ્હેકીશું નહીં
તો
તું કેમ કરીને ટહુકશે?

-----


આકાશમાં
વીજળીનો ઝબકારો થયો
અને
મારા બાગમાં
ઓલો આગિયો ગાજ્યોઃ
"જોયો મારો ચમકારો?"

-----


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન.

ગુલાબી, ગુલાબી ...

સપનું ગુલાબી
સ્હવાર ગુલાબી
ગાલ ગુલાબી ...

એ સઘળું આનંદજનક
એ સઘળું આશાસ્પદઃ
એ સઘળી ઊગતા સૂરજને પૂજવાની વાતો,
એક અદના આદમી માટે.

પણ
આવો, તમને બતાવુંઃ
વૃક્ષના છાંયડામાં શ્વાસ લેતો
એક ગુલાબી બાંકડો
એનાં ગુલાબી ચશ્માં
એનું ગુલાબી છાપું
એની ગુલાબી સ્હાંજ.

અને
બાજુમાં બાંધી રાખેલો
એની ગુલાબી ગઈકાલનો િબસ્ત્રો...


-- ચંદ્રેશ ઠાકોર
નોર્થવિલ, મીશીગન